Wokół pałacu Charlottenburg
Quartier français

Barokowy pałac Charlottenburg leży w centrum dzielnicy bogatej w muzea. Naprzeciw pałacu, w byłych koszarowch budynkach, mieści się dziś Muzeum im. Berggruena (Berggruen-Museum), Zbiory im. Scharfa-Gerstenberga (Sammlung Scharf-Gerstenberg) i Muzeum im. Bröhana (Bröhan-Museum) – wszystkie powstały z prywatnych zbiorów.

Pałac Charlottenburg, widok od strony ogrodu nad wodą © SPSG, zdjęcie: Hans Bach

Dzielnica muzeów w Berlinie-Charlottenburg emanuje francuską atmosferą. Wzorem dla skupionego wokół dziedzińca honorowego pałacu Charlottenburg i dla jego barokowego parku – oba założone w 1695 r. dla księżnej elektorowej Zofii Charlotty Hanowerskiej – był pałac wersalski. W 1740 r.  Fryderyk Wielki zlecił zbudowanie wschodniego skrzydła ze wspaniałymi rokokowymi salami. Podczas II wojny światowej pałac Charlottenburg został zburzony i w latach 50. XX wieku ponownie odbudowany, podobnie jak późnobarokowy Belvedere w parku i klasycystyczny pawilon Neue Pavillon.

Museum Berggruen Berlin-Charlottenburg, Schloßstr. 1
Museum Berggruen Berlin-Charlottenburg, Schloßstr. 1 © Staatliche Museen zu Berlin. Foto: Maximilian Meisse

W pałacu znajdują się słynne obrazy pędzla francuskich malarzy rodzajowych, jak: Antoine Watteau, Nicolas Lancret i Jean-Siméon Chardin. Również w Muzeum im. Berggruena (Museum Berggruen), które wprowadziło się do byłych koszarów gwardii królewskiej, główną rolę odgrywają – obok szwajcarskiego malarza Paula Klee – malarze francuscy i Francuzi z wyboru. Pablo Picasso, George Braque, Henri Matisse i Alberto Giacometti spędzili większą część swego życia w Paryżu, podobnie jak założyciel zbiorów, marszand i publicysta – Heinz Berggruen.

Podobnie jak kubizm, który można tutaj zaobserwować na obrazach, obiektach i rysunkach, również i surrealizm wziął swój początek w Paryżu. Właśnie jemu – łącznie z poprzedzającymi go stylami  XVIII i XIX w. – poświęcone są Zbiory im. Scharfa-Gerstenberga (Sammlung Scharf-Gerstenberg) w budynku po drugiej stronie ulicy. Od frotaży Maxa Ernsta i obrazów René Magritte’a poprzez kolaże Jeana Dubuffeta i rysunki Hansa Bellmera aż do filmów Luisa Buñuela reprezentowane jest tu całe spektrum surrealistycznych mediów i technik.

Bröhan-Museum
Bröhan-Museum. Foto: Martin Adam, Berlin

Muzeum im. Bröhana (Bröhan-Museum), położone obok Muzeum im. Berggruena, prezentuje styl secesyjny, art déco i funkcjonalizm we wszystkich ich narodowych odmianach. Zestawy mebli, dywanów, lamp, małych form artystycznych i obrazów ożywają ducha epok z lat 1890-1930.  Również i tutaj ważne impulsy przyszły z Francji, chociażby w sztuce użytkowej –  meblarstwie Hectora Guimarda, porcelanie z Sèvres czy też sztuce w szkle Emila Gallégo.

Nie tylko interesująca gra różnych rodzajów sztuki jest wspólną cechą charakterystyczną wszystkich muzeów w Berlinie-Charlottenburg, ale także ich powstanie ze zbiorów prywatnych. Wyposażenie pałacu odzwierciedla zamiłowania różnych pokoleń jego mieszkańców – od Zofii Charlotty Hanowerskiej poprzez Fryderyka Wielkiego aż do Fryderyka Wilhelma IV. Muzeum im. Berggruena nosi imię Heinza Berggruena, który nie tylko z wielkim znawstwem koncypował swoje zbiory, ale również troszczył się o ich urozmaicone rozmieszczenie. Z inicjatywy wdowy po nim oraz jego dzieci pozyskano na rzecz poszerzenia budowli sąsiedni dom komendanta i otworzono go w marcu 2013 r. Zbiory im. Scharfa-Gerstenberga założył Dieter Scharf, wnuk berlińskiego kolekcjonera Ottona Gerstenberga, a trzon Zbiorów im. Bröhana stworzył Karl Heinz Bröhan – również i oni byli wyśmienitymi koneserami sztuki.

Na zainteresowanych wzorami sztuki europejskiej preferujących klasyczną cielesność, jaką można znaleźć chociażby w grafikach Pabla Picasso, i świat mitów, który był źródłem natchnienia także dla surrealistów, czekają Zbiory Odlewów Rzeźb Antycznych (Abguss-Sammlung Antiker Plastik), znajdujące się również w tym kompleksie.

Trzeba zobaczyć

Gabinet Porcelany (Porzellankabinett) i pałacową kaplicę (Schlosskapelle) w Starym Zamku (Altes Schloss), Złotą Galerię (Goldene Galerie) i komnaty królowej Luizy w Nowym Zamku (Neues Schloss), „Leżący akt“ („Liegender Akt“) Picassa z 1942 r. w Muzeum im. Berggruena, „Le triomphe de l´amour“ Maxa Ernsta w Zbiorach im. Scharfa-Gerstenberga, zestaw mebli dla willi Bloemenwarf wg projektu Henry‘ ego van de Velde i wyposażenie wystawy Wertheima w Muzeum im. Bröhana.

Dojazd

Metrem (U-Bahn) do Richard-Wagner-Platz lub Sophie-Charlotte-Platz albo pociągiem Ring-Bahn do Westend, następnie 10 minut pieszo. Bezpośrednio przed pałacem wzgl. Muzeum im. Berggruena znajduje się przystanek autobusowy linii M45 i 309.

Filiżanka małej czarnej

W foyer Zbiorów im. Scharfa-Gerstenberga znajduje się kawiarnia, która w lecie gości zwiedzających również na wolnym powietrzu przed budynkiem. Oranżeria pałacu mieści większą kawiarnię-restaurację. Pozostałe lokale znajdują się przy Schlossstraße i od wschodniej strony placu Klausener Platz.

Zwiedzić wszystko

Bilet do Muzeum im. Berggruena jest ważny również w Zbiorach Scharfa-Gerstenberga i odwrotnie. Poza tym nie ma biletów ważnych jednocześnie w kilku muzeach.

Imprezy

Bogata w muzea dzielnica Berlin-Charlottenburg uczestniczy zawsze w Długiej Nocy Muzeów (Lange Nacht der Museen), która odbywa się w ostatnią sobotę sierpnia. Z końcem lipca do początku sierpnia dziedziniec honorowy pałacu zamienia się w kino na wolnym powietrzu, a z końcem listopada otwiera tutaj swoje podwoje duży jarmark bożonarodzeniowy.

Nach oben